
خورشيد هميشه فروزان آواز ايران
استاد محمد رضا شجریان
منبع:جاویدان هنر

پشنهاد لطفي براي تسهيلات صدور مجوز
محمدرضا لطفي» در ديدار با ايماني پيشنهاد ارائه تسهيلات صدور مجوز براي بزرگان موسيقي را داد

به نقل از روابط عمومي معاونت امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي،لطفي در ديدار با معاون امور هنري ارشاد گفت:در راستاي رونق و ارائه موسيقي ايراني ضروري است تا يك تفاهم ، هماهنگي و هارموني بين مسئولان ، توليدكنندگان آثار موسيقي ، هنرمندان و دست اندكاران اين عرصه فراهم شود و با تعامل زمينه هاي لازم ايجاد شود.
وي با اشاره به سرمايههاي موسيقي كشور گفت:با توجه به سرمايهها و هنرمندان و استعدادهايي كه در كشور داريم ميتوان كارهاي ارزندهاي ارائه كرد و در غرب هم اشتياق و رغبت به موسيقي ايراني وجود دارد.
لطفي همچنين بر ضرورت توجه بيشتر و بررسي كيفيت آموزش موسيقي تأكيد كرد و شناسايي و معرفي استعدادها و نابغههاي هنري را ضروري خواند.
وي با اشاره به اجراي برنامهها و كنسرتهاي موسيقي در شهرستانها بيان داشت:اين مسئله بسيار ضروري است و بايد هماهنگيهاي لازم در اين زمينه انجام شود.
اين نوازنده تار در خاتمه پيشنهاد كرد:در خصوص روند صدور مجوز براي آثار فاخر و موسيقيدانان پيشكسوت در دفتر موسيقي تسهيلاتي داير شود كه با قول مساعد پيگيري و انجام معاونت امور هنري واقع شد.
بنابر اين گزارش،محمدحسين ايماني در ديدار با محمدرضا لطفي هنرمند پيشكسوت موسيقي ضمن تأكيد بر حمايت از موسيقي ايراني و سنتي گفت:موسيقي ايراني ميراث گرانبهايي است كه وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي در اولويت سياستها و برنامههاي خود حمايت از اين موسيقي را دارد. همچنين با توجه به قابليتهاي موسيقي ايراني ؛ ميبايست با حضور فعال هنرمندان ، اين موسيقي در ديگر كشورها عرضه و ارائه شود.
ايماني با تأكيد بر نقش مؤثر هنرمندان در جهت رونق و ارائه موسيقي ايراني افزود:هنرمندان پيشكسوت كه آثارشان هنوز در خاطر و ذهن مردم جاي دارد ميتوانند با ارائه آثار ارزشمند در عرضه موسيقي كشورمان نقش محوري ايفا كنند. متأسفانه در سالهايي با ارائه آثار نه چندان عميق،سليقه و ذائقه مخاطبان تنزل يافته است كه هنرمندان موسيقي با حمايت دولت ميتوانند موسيقيهاي الگو و ماندگار را ارائه كنند.
معاون امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي بر تعامل و همفكري مسئولان و هنرمندان تأكيد كرد و گفت:بيشك با تعامل و ارتباط نزديك با هنرمندان موسيقي ايراني ميتوان با رفع مشكلات زمينههاي رونق بيشتر و عرضه موسيقي سنتي كشور را فراهم كرد.
ايماني با اشاره به قوانين و آييننامههاي حوزه موسيقي افزود:آييننامهها در حوزه موسيقي روشن است و ممكن است در مواردي در اجراي آنها مشكلاتي باشد كه سعي ميشود با هماهنگي اين مسايل نيز برطرف شود.
معاون امور هنري وزارت فرهنگ و ارشاد اسلامي از تلاش و جديت محمدرضا لطفي در آموزش اصولي و رونق موسيقي ايراني و تربيت شاگردان زبده و كارآمد قدرداني و تشكر كرد. منبع : فارس
سی سال رمضان با ربنای شجریان
یادم نیست نخستین روزی که ربنای استاد شجریان را شنیدم چه زمانی بود اما یادم هست چه نیروی غریبی مرا به تعالی می کشاند ، به آسمانی که شبیه آسمان کسی نیست و خدایی که در این نزدیکی ست

حالا سال ها از آن روز می گذرد و من ،ماه های رمضان را با صدای استاد شجریان به روزهایی خاطره انگیز که روانم را تهذیب می کند پیوند می زنم.


خلوت نشين
خلوت نشين عنوان يكي از شعرهاي آقاي مجتبي كاشاني( م سالك) ميباشد كه به استاد شجريان به پاس تلاوت ماندگار دعاي افطار "ربنا" تقديم شده است.

صيد تو اندر دام دل مشكل ترين كارها
اما توكل در طلب آسان كند دشوارها
شيدا و مفتونت منم ، آخر كجايي اي صنم
مشتاق وصلت آمدم افتان و خيزان بارها
اي عندليب نغمه خوان ، تنها تو چاووشي بخوان
تا كاروان دل رسد در محملش دلدارها
اي در نوايت زير و بم تصوير شادي چهر غم
تقليد آوايت شكست از طوطيان منقارها
هر شب سحر خواني كني شب را تو زنداني كني
وانگه به مهماني دل دعوت كني بيدارها
اي گوهر خلوت نشين شعر من ديوانه بين
در حلقه ما مي نشين تا سر كنم طومارها
دشت شقايق سينه ام خون ميچكد از ديده ام
در خون خود غلطيده بس در پيش چشمم يارها
باشد كه تسكينم دهي بر زخم دل مرهم نهي
از سوز دل كاري كني از آن سياوش كارها
از او بخوان از او بخوان از هو ويا من هو بخوان
از او كه خوش مي خوانيش در مقدم افطارها
اي در شمار اختران در اوج ماني همچنان
پرواز را آواز را بر هم زدي معيارها
بهروزی نیا: عودهايم را فروختم تا بربت بزنم
همیشه وقتی اسم ساز بربت را میشنویم نا خود آگاه به یاد حسین بهروزی نیا و فعالیت هایش در زمینه نوازندگی این ساز، نوازنده ای که عود مینواخت اما پس از قرن ها نزدیک به دو دهه است که این ساز (بربت) را با کمک استاد قنبری مهر دوباره به موسیقی ایران هدیه نمود

گفتگوی ما بیشتر به جزئیات نوازندگی این ساز مربوط میشود، چون معتقد هستم تکنیک نواختن بربت از عود متمایز است و بربت نواز باید تکنیک خاص خود این ساز را بر روی آن پیاده کند.
متاسفانه باب شده که تار نوازان با تکنیک تار، عود مینوازند و عود نوازان با تکنیک عود شروع به نواختن بربت میکنند و این روند کاری به جز سر خوردگی و در جا زدن برای این ساز هیچ چیز دیگری در بر نخواهد داشت.
اولین سوال را این گونه مطرح میکنم که اصلا از کجا با این ساز آشنا شدید؟
سال ها پیش عود نریمانی داشتم که دچار اشکال شد و احتیاج به تعمیر داشت، ساز را نزد استاد قنبری مهر بردم در حین این که ایشان ساز را بازدید میکردند تا متوجه عیب آن شوند من هم نگاهی به کارگاه انداختم و دیدم عودی با کاسه کوچکتر در کنج کارگاه گذاشته شده.
از ایشان پرسیدم چرا کاسه ی این عود این قدر کوچک است؟ ایشان فرمودند این عود نیست و بربت است سازی که در قدیم از آن استفاده میشده.
کمی با آن ساز، زدم و از صدایش خوشم آمد. گفتم می توانم از این ساز داشته باشم؟ و ایشان گفتند خیر این ساز برای موزه ساخته شده. چندی بعد یک سی دی از کارهای خودم را به ایشان هدیه دادم، استاد قنبری مهر این کار را شنیدند و روزی من را به کارگاه دعوت کردند و گفتند این ساز را ببر من و شما مسیرمان یکی است من در ساخت و احیای این ساز نقش دارم و شما در احیای نوازندگی این ساز.
مدتی با این ساز کار کردم تا دستم به آن عادت کند، این موضوع مصادف شد با یکی از کنسرت های من در خارج از کشور؛ به استاد قنبری مهر گفتم این کنسرت را با این ساز میخواهم بنوازم ایشان گفتند، هنوز دستت روی این ساز روان نیست و برای این که مطمئن باشی یک عود هم همراه خود ببر.
دلم به این کار راضی نشد و گفتم من باید فقط با بربت بنوازم و در آن سفر عود همراه نبردم و به جای عود بربت نواختم و به مشکل خاصی بر نخوردم و اتفاقا مورد استقبال هم قرار گرفت. من چند عود درجه یک داشتم آنها را حتی زیر قیمت فروختم که دوباره وسوسه نشوم و عود بنوازم.
یکی از مشکلاتی که یک بربت نواز همیشه با آن روبرو است، نداشتن ردیف مدون برای این ساز است (که البته عود هم دچار این مشکل است) آیا شما سعی کرده اید ردیف مدونی برای بربت بنویسید؟
من سال هاست که روی ردیف میرزا عبدالله کار میکنم و حتی مقدار زیادی از آن هم به صورت دست نویس آماده شده که هم برای نوازندگان عود قابل استفاده است و هم برای نوازندگان بربت. فکر میکنم دو سال دیگر این ردیف آماده انتشار باشد.
تا به حال به این موضوع اندیشیده اید که برای این ساز یک آنسامبل خاص تشکیل دهید و یک رپرتوار خاص برای این آنسامبل بنویسید که قابلیت اجرای کنسرت در سطح حرفه ای را داشته باشد؟
بله، اتفاقا چندی پیش با چند نوازنده جوان بربت که ساکن ایران هستند در این باره صحبت کرده ام که با هم همکاری کنیم و یک گروه بربت نوازان راه اندازی کنیم.
مطلع هستم در سفر کوتاه تان به ایران در تابستان امسال کلاس آموزشی هم تشکیل داده اید لطفا کمی در این باره برای ما بگویید؟
من در کانادا زندگی می کنم و هر چند وقت یک بار تلفن هایی به من میشود یا امیل هایی دریافت میکنم که نوازندگان این ساز دوست دارند در کلاس های آموزشی من شرکت کنند.
اغلب نمی دانند که من در ایران زندگی نمیکنم و به آنها وعده میدهم وقتی به ایران آمدم کلاس هایی برای آن ها تشکیل دهم متاسفانه در دو سال گذشته که به ایران آمدم فرصت این کار را پیدا نکردم اما این بار تصمیم گرفتم برای علاقه مندانی که مایل هستند در این کلاس ها شرکت کنند، هفته ای یک جلسه در تهران کلاس داشته باشم.
این کلاس شما در چه مقطعی برگزار می گردد؟
برای نوازندگانی که چند سال ساز نواخته اند. یکی از مشکلاتی که ما هم مانند همه نوازندگان جهان با آن روبرو هستیم و دست و پنجه نرم میکنیم، مشکلات فیزیکی هنگام نواختن است.
در تمام دنیا برای این مشکل تدبیری اندیشیده اند و روش های درمانی خاصی را در پیش گرفته اند حتی از همان روز های اول که هنر جو وارد کلاس موسیقی میشود آموزش هایی به آن داده میشود که دچار عارضه هایی مانند کمر درد، گردن درد، افتادگی شانه، مچ درد و ... نشود می بینیم که حتی یهودی منوهین از تمرینات یوگا بهره گرفته است ولی در ایران متاسفانه هیچ گاه به این مسئله اهمیت داده نشده. منبع : گفتگوی هارمونیک
آواز گنجشكها حسين عليزاده منتشر ميشود
موسيقي فيلم «آواز گنجشكها» به آهنگسازي «حسين عليزاده» در قالب يك آلبوم موسيقي منتشر ميشود

در اين آلبوم كه اواخر مهرماه توسط انتشارات هرمس در بازار موسيقي منتشر مي شود،علاوه بر موسيقي متن «آواز گنجشكها» كه توسط حسين عليزاده ساخته شده چند قطعه از ساختههاي اين آهنگساز نيز به چشم ميخورد.
به گزارش فارس،موسيقي اين فيلم سال گذشته توسط حسين عليزاده ساخته شد.
«آواز گنجشكها» ساخته «مجيد مجيدي» كه جايزه خرس نقرهاي جشنواره برلين را دريافت كرد ،داستان كريم كارگر مزرعه پرورش شترمرغ است كه در حاشيه شهر در خانه كوچكش زندگي خوبي دارد. حوادثي در مزرعه منجر به اخراج كريم از كار مي شود. او براي انجام كاري به شهر ميآيد و در آنجا اتفاقاتي زندگيش را دستخوش تغيير مي كند.
آلبوم موسيقي «آواز گنجشكها» به آهنگسازي حسين عليزاده اواخر مهرماه در بازار موسيقي منتشر ميشود. منبع : فارس
دانلود اذانهاي ماندگار ايراني
دعوت آسماني اذان از زمان پيامبر گرامي اسلام تاكنون با الحان و نغمات مختلف صورت گرفته است اما در ميان ملل مسلمان جهان ايرانيان به دليل برخورداري از ذوق سرشار و نغمات گوش نواز موسيقي ايراني اذانهاي شنيدني قابل توجهي را در فرهنگ و هنر اسلامي ضبط و ثبت كردهاند

|
اذان كه معني لغوي آن آگاهي دادن، آگاهانيدن و خبر به گوش رساندن است در دين اسلام معنايي چون ندايي براي اعلام وقت نماز با الفاظ مخصوص است. براي اولين بار بلال حبشي در فتح مكه به صورت رسمي و با صداي بلند اذان گفت و از آن زمان تا كنون اين ندا در بين مسلمانان به انواع مختلف شنيده ميشود. | |||||||||||||
|
منبع : فارس
مناجات ربنا ، نوازشگر روح روزه داران

اشعار مولانا است با صداي استاد آواز ايران كه بر جان مينشيند ، تا آيات مناجات گونه كه با عبارات ربنا آغاز ميشود، نوازشگر روح روزه داران به هنگامه لحظات ملكوتي اذان است
آواي ملكوتي ربنا نيز روح نواز و جانبخش است و صداي زنگ انتظار است كه در گوش آدميان پژواك مييابد و آنان را به لحظه موعود اذان نزديك ميكند و نويد بخش اوقات وصل روزه داران با خداي مهربان است.
توجه به عالم غير مادي از ويژگيهاي ماه مبارك رمضان است كه باعث نزديكي انسان به پروردگار ميشود و براي ايجاد اين ارتباط نوا و موسيقي روحبخش نيز يك راه است، بنابراين نياز به نواي خوش و هنر موسيقي اثر بخش در ماه رمضان بيشتر احساس ميشود.
با فرا رسيدن ماه رمضان حتي آنهايي كه اهل موسيقي و به خصوص آوازهاي روح نواز ايراني نيستند نيز رفاقتي صميمي و از عمق جان و پيوندي ناگسستني با نواي ربنا و مناجات مولوي قبل از افطار پيدا ميكنند كه نداي استاد محمدرضا شجريان برقراركننده اين ارتباط عارفانه است.
براي بسياري ازماايرانيان لحظات افطاربا ربناي استاد شجريان معني ميشود و بدون آن گويا افطار كردن چيزي كم دارد.
خبرنگارايرنا درگفت و گويي با تعدادي از متخصصان و استادان حوزه موسيقي و شعر،موضوع اثرگذاري نواي روحبخش ربنا و مناجات بر جان و دل روزه داران را به بحث گذاشته است.
رييس آموزشگاه موسيقي صبا در شيراز درباره اين تاثير گفت: رديفهاي موسيقي به شدت به آيينهاي مذهبي وابستهاند و اين وابستگي تا حدي است كه اگر اين آيينها نبود امروزه بسياري از رديفهاي موسيقي از بين رفته بود دكتر سعيد نياكوثري افزود: بايد كمي به گذشته برگرديم تا فرهنگ غني موسيقي در مراسم آييني و فرهنگ رمضان را با نسل جوان آشنا كنيم.
وي گفت: خوشبختانه امروز موسيقي در فرهنگ رمضان جايگاهي والا و وضعيت مطلوبي دارد و نواها و آواهاي ويژه ماه مبارك رمضان همراه با آداب بومي در مناطق مختلف وجود دارد.
نياكوثري با توجه به تاريخچه حضور موسيقي پيش از ظهور اسلام در زندگي مردم گفت: فرهنگ موسيقي در ماه رمضان مخصوص ايران نيست و دركشورهاي اسلامي ديگر مانند اندونزي، مالزي، مصر، پاكستان، تونس نيز موسيقي رمضان وجود دارد.
وي همچنين با ابراز خرسندي از حضور پر رنگ موسيقي در ماه رمضان گفت:
موسيقي رمضان و مذهبي جزئي از تاريخ بشريت است.

رييس آموزشگاه موسيقي آبنوس در شيراز نيز بر تاثير موسيقي و اصوات خوش بر آرامش روحي و بعد معنوي انسان با خالق خود تاكيد كرد.
شهرام ممتحن اضافه كرد: متاسفانه برخي آيينهاي سنتي در زمان كنوني در حال فراموشي است و موسيقي رمضان نيز به دليل كم توجهي مسوولان در حفظ آن، اين حالت را دارد.
وي گفت: بارها ديدهايم كه در تعاليم ديني ، قرآن به زيباترين شكل قرائت مي شود و اين چيزي نيست جز صداي خوش و روح نواز كه جدا از موسيقي نيست.
ممتحن پيش خواني، سحرخواني، دهل زني، نقاره زني، طبل زني،موسيقي افطار، مرثيه خواني را از جمله موسيقيهاي خاص ماه رمضان عنوان كرد و افزود: هر كدام از اين موسيقي ها، سهمي در روزه داري دارند و در فرهنگهاي بومي ايران هر جا كه به ماه رمضان ميرسيم رد پاي موسيقي رمضان را خواهيم ديد.
ممتحن اضافه كرد:اگرنگاهي به موسيقي ماه رمضان بيندازيم به درستي متوجه مي شويم كه اين موسيقي،نوعي زبان است كه معرف اين ماه وفضيلتهاي آن است.
وي افزود: به عنوان مثال موسيقيهايي از نوع بيات ترك و بيات كرد در اين زمينه وجود دارد كه تاكنون تحقيق و بررسي بر روي آنها صورت نگرفته است.
مجيد روزيطلب خواننده شيرازي نيز در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت:
موسيقي تاثير فرهنگ بر هنر است و اثرگذاري هنر بر فرهنگ و موسيقي اسلامي، هنر اسلامي است كه در طول زمان گسترش يافته و به زمان كنوني رسيده است.
وي ويژگيهاي موسيقي رمضان را بسيار گسترده دانست و افزود: ماه رمضان ماه شادماني است و موسيقي كمكي است كه روح انسان را طراوت و زيبايي مي بخشدوباعث دو چندان شدن ارتباط بهتر روزه داران و آرامش روح آنها ميشود.
روزيطلب با اشاره رواج موسيقي غربي و گرايش جوانان به اين نوع موسيقي گفت : متاسفانه جوان امروز نه تنها آشنايي كافي با مراسم آييني و مذهبي ندارد بلكه با پيشينه فرهنگي خود كاملا بيگانه است.
وي اين عدم شناخت را در مرحله نخست خانواده و در مراحل بعد به مسوولان در نهادهاي مختلف از جمله صدا و سيما مرتبط دانست.
اين استاد آواز ورود رسانههايي مانند راديو و تلويزيون را موجب گسترش، ماندگاري و الگو شدن مراسم سنتي ميداند.
روزيطلب اجراها با صداي زيبا و آموزش ديده و اشعار پر محتوا را در جامعه ضروري دانست و گفت: تاثيرگذاري و جذب مخاطب با اين روش امكان پذير است و به ميزان قابل توجهي از بيراهه رفتن موسيقي جلوگيري ميكند. منبع : ايرنا
گزارش تصويري کارگاه آواز محمدرضا شجریان
نخستین جلسه از سومین دورهی کارگاه آواز استاد محمدرضا شجریان، با حضور ۲۳ هنرجو برگزار شد

این جلسه با حضور ۲۳ نفر از هنرجویان، شامل ۱۳ هنرجوی اصلی و ۱۰ هنرجوی مستمع در محل سالن اصلی مجموعهی «آسمان» فرهنگستان هنر برگزار شد. از نکات جالب این جلسه، حضور رایان، فرزند کوچک استاد شجریان و خواندن یک تصنیف بهدرخواست پدر توسط او بود که با استقبال هنرجویان حاضر مواجه شد!
در ابتدا، استاد محمدرضا شجریان از سیزده هنرجوی گروه اول خواست تا دربارهی شیوهی تمرین آواز خود که به گفتهی ایشان بسیار حائز اهمیت است، توضیح دهند. او پس از شنیدن توضیحات هنرجویان گفت: «شیوهی تمرین برای نتیجهگیری بهتر، بسیار مهم است. خوب گوش کردن و تکرار در آواز، دو اصل اساسی است که خوشبختانه شما از آنها دور نیستید.» استاد شجریان در ادامه دربارهی اهمیت شناخت ردیف گفت: «ردیف، پایه و اساس موسیقی ماست که روایتهای زیادی از آن وجود دارد. هر کس که میخواهد آواز بخواند، باید ردیفها را یاد بگیرد؛ اما کسی که تنها علاقهمند به تصنیف است، داشتن صدای خوب، برایش کافی خواهد بود.» او افزود: «برای آواز خواندن اینکه شما چگونه ردیف را ارائه میکنید، چگونه از صدا استفاده میکنید، زمانبندی جملههای ردیف، حالات نتها و چگونگی بهکارگیری تحریرها مهم است. خیلیها ردیف میدانند؛ اما آوازشان خوب نیست. در این کارگاه میخواهیم این مشکلات را پیدا و بعد برطرف کنیم. من روایت خشک و خالی ردیف را بدون زیباییهایی که در حال و هوای تکنیک و احساس درونی خواننده است، نمیپسندم. مثلاً یادگیری آواز از صفحات خوانندگانی چون طاهرزاده، قمر و ظلی را بهمراتب بر فراگیری ردیف آوازی از خوانندگانی که از صدای خوش و تکنیک صحیح برخوردار نیستند،ترجیح میدهم.» او همچنین دربارهی موضوع تقلید گفت: «تقلید کردن در زمان هنرجویی شرط اولیهی یادگیری است؛ ولی تقلید در هنگام ارائهی کار حرفهای آواز، برای همگان ناپسند است. وقتی یک شیوه در وجود شما شکل گرفت و خانه کرد، باید به سراغ شیوهی دیگری بروید تا در نهایت شیوهی خاص خودتان را پیدا کنید.» در ادامهی کارگاه، هنرجویان بهنوبت و بهدلخواه به اجرای یک قطعهی آوازی پرداختند. پس از هر اجرا استاد توضیحاتی دربارهی آن دادند. در پایان نیز «رایان شجریان» به درخواست پدر، به اجرای تصنیفی از آثار استاد پرداخت تا کارایی استفاده از CDهای تمرینی که توسط استاد شجریان فراهم شده است معلوم شود! اجرای رایان با استقبال هنرجویان مواجه شد. در پایان جلسهی نخست مرحلهی سوم کارگاه آواز، یک CD از آثار منتخب استاد در اختیار هر یک از هنرجویان قرار گرفت تا آنها تمرینهای آوازی خود را بر اساس آن تنظیم کنند. طبق نظر استاد شجریان، هنرجویان در این دوره از کارگاه به چهار گروه تقسیم شدهاند، که گروه اول شامل سیزده و گروه دوم دربرگیرندهی دوازده نفر است که برای آموزش آواز انتخاب شدهاند و زیر نظر مستقیم استاد درس میگیرند و گروههای سوم و چهارم بهعنوان شنوندهی دروس، در کارگاهها حضور دارند. البته گاهی بنا به تشخیص استاد از بعضی از هنرجویان درس پرسیده میشود. این گروه از هنرجویان از CDهای تمرینی نیز استفاده خواهند کرد. تقليد در زمان هنرجويي شرط اوليه يادگيري آواز است نخستين جلسهي سومين دوره كارگاه آواز استاد محمد رضا شجريان ، با حضور 23 هنرجو برگزار شد. نخستين جلسه كارگاه تخصصي آواز استاد شجريان با حضور 23نفر از هنرجويان شامل 13هنرجوي اصلي و 10 هنرجوي مستمع در محل سالن اصلي مجموعه آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد. در ابتداي كارگاه استاد محمدرضا شجريان از سيزده هنرجوي گروه اول خواست تا درباره شيوهي تمرين آواز خود كه به گفته ايشان بسيار حائز اهميت است توضيح دهند. او پس از شنيدن توضيحات هنرجويان گفت:«شيوهي تمرين براي نتيجه گيري بهتر، بسيار مهم است. خوب گوش كردن و تكراردر آواز، دو اصل اساسي است كه خوشبختانه شما از آنها دور نيستيد.» استاد شجريان در ادامه درباره اهميت شناخت رديف گفت:« رديف، پايه و اساس موسيقي ما است كه روايتهايزيادي از آن وجود دارد. هركس كه مي خواهد آواز بخواند بايد رديفها را ياد بگيرد اما كسي كه تنهاعلاقهمند به تصنيف است داشتن صداي خوب برايش كافي خواهد بود.» او افزود:« براي آواز خواندن اينكه شما چگونه رديف را ارائه مي كنيد، چگونه از صدا استفاده مي كنيد، زمان بندي جملههاي رديف ، حالات نتها، چگونهگي بكارگيري تحريرها مهم است. خيليها رديف مي دانند اما آوازشان خوب نيست . در اين كارگاه ميخواهيم اين مشكلات را پيدا و بعد برطرف كنيم.» محمدرضا شجريان در ادامه گفت:« من روايت خشك و خالي رديف را بدون زيباييهائي كه در حال و هواي تكنيك واحساس دروني خواننده است نمي پسندم مثلايادگيري آواز از صفحات خوانندگاني چون طاهرزاده و قمر و ظلي را به مراتب بر فراگيري رديف آوازي از خوانندگاني كه از صداي خوش وتكنيك صحيح برخوردار نيستند ترجيح مي دهم. او همچنين درباره موضوع تقليد گفت:« تقليدكردن در زمان هنرجويي شرط اوليه يادگيري است ولي تقليد در هنگام ارائه كار حرفه اي آواز براي همگان ناپسند است. وقتي يك شيوه در وجود شما شكل گرفت و خانه كرد بايد به سراغ شيوهي ديگري برويد؛ تا درنهايت شيوهي خاص خودتان را پيدا كنيد.» در ادامه كارگاه، هنرجويان به نوبت و به دلخواه به اجراي يك قطعه آوازي پرداختند كه پس از هر اجرا با توضيحاتي ازطرف استاد همراه مي شد.در پايان نيزرايان شجريان به درخواست پدر به اجراي تصنيفي ازآثار استادپرداخت تا كارايي استفاده از CDهاي تمريني كه توسط استاد شجريان فراهم شده است معلوم گردد. اجراي رايان با استقبال هنرجويان مواجه شد. درپايان جلسه نخست مرحله سوم كارگاه آواز، يك CDاز آثار منتخب استاد در اختيارهر يك از هنرجويان قرار گرفت تا آنها تمرينات آوازي خود را بر اساس آن تنظيم كنند. طبق نظر استاد شجريان هنرجويان در اين دوره از كارگاه به چهار گروه تقسيم شدهاند،كه گروه اول شامل 13 وگروه دوم در برگيرنده 12نفر است كه براي آموزش آواز انتخاب شده اند و زير نظر مستقيم استاد درس مي گيرند وگروههاي سوم و چهارم به عنوان شنونده دروس در كارگاه ها حضور دارند البته گاهي بنا به تشخيص استاد از بعضي از هنرجويان درس پرسيده مي شود .اين گروه از هنرجويان از CDهاي تمريني نيز استفاده خواهند كرد. منبع:سایت فرهنگستان هنر








[ ]
+ نوشته شده در ساعت 6:39 توسط همايون
نخستين جلسهي سومين دورهي كارگاه آواز استاد شجريان، باحضور 23 هنرجو برگزار شد

نخستين جلسهي كارگاه تخصصي آواز استاد شجريان باحضور 23 نفر از هنرجويان شامل 13 هنرجوي اصلي و 10 هنرجوي مستمع درمحل سالن اصلي مجموعه آسمان فرهنگستان هنر برگزار شد.
درابتداي كارگاه استاد محمدرضا شجريان از سيزده هنرجوي گروه اول خواست تا دربارهي شيوهي تمرين آواز خود كه به گفتهي اين هنرمند بسيار حائز اهميت است توضيح بدهند.
او پس از شنيدن توضيحات هنرجويان گفت:« شيوهي تمرين براي نتيجهگيري بهتر، بسيار مهم است. خوب گوشكردن و تكرار درآواز، دواصل اساسي است كه خوشبختانه شما از آنها دورنيستيد.»
استاد شجريان درادامه دربارهي اهميت شناخت رديف خاطرنشان كرد: «رديف، پايه و اساس موسيقي ما است كه روايتهاي زيادي از آن وجود دارد. هركس كه ميخواهد آواز بخواند بايد رديفها را ياد بگيرد، اما كسي كه تنها علاقهمند به تصنيف است داشتن صداي خوب برايش كافي خواهد بود.»
او افزود: «براي آواز خواندن اينكه شما چگونه رديف را ارائه ميكنيد، چگونه از صدا استفاده ميكنيد، زمانبندي جملههاي رديف، حالات نتها، چگونگي بهكارگيري تحريرها مهم است. خيليها رديف ميدانند آما آوازشان خوب نيست. دراين كارگاه ميخواهيم اين مشكلات را پيدا و بعد برطرف كنيم.»
محمدرضا شجريان درادامه گفت: «من روايت خشك و خالي رديف را بدون زيباييهايي كه در حالوهواي تكنيك و احساس دروني خواننده است نميپسندم. مثلا يادگيري آواز از صفحات خوانندگاني چون طاهرزاده و قمر و ظلي را به مراتب بر فراگيري رديف آوازي از خوانندگاني كه از صداي خوش و تكنيك صحيح برخوردار نيستند، ترجيح ميدهم.»
او همچنين دربارهي موضوع تقليد يادآور شد: «تقليدكردن در زمان هنرجويي شرط اوليهي يادگيري است، ولي تقليد در هنگام ارائهي كار حرفهاي آواز براي همگان ناپسند است. وقتي يك شيوه در وجود شما شكل گرفت و خانه كرد بايد به سراغ شيوهي ديگري برويد تا درنهايت شيوهي خاص خودتان را پيدا كنيد.»
بنا بر اين گزارش، درادامه كارگاه، هنرجويان به نوبت و به دلخواه به اجراي يك قطعه آوازي پرداختند كه پس از هراجرا با توضحياتي از طرف استاد همراه ميشد.
در پايان نيز رايان شجريان به درخواست پدر به اجراي تصنيفي از آثار استاد پرداخت تا كارايي استفاده از CDهاي تمريني كه توسط استاد شجريان فراهم شده است، مشخص شود.
در پايان جلسه نخست مرحلهي سوم كارگاه آواز، يك CD از آثار منتخب استاد دراختيار هريك از هنرجويان قرارگرفت تا آنها تمرينات آوازي خود را براساس آن تنظيم كنند.
طبق نظر استاد شجريان هنرجويان دراين دوره از كارگاه به چهارگروه تقسيم شدهاند، كه گروه اول شامل 13و گروه دوم در برگيرندهي 12 نفر است كه براي آموزش آواز انتخاب شدهاند و زيرنظر مستقيم استاد درس ميگيرند و گروههاي سوم و چهارم به عنوان شنونده دروس در كارگاهها حضور دارند. منبع : ايسنا
آواي مناجات و ربنا نوازشگر روان روزه داران
براي بسياري ازماايرانيان لحظات افطاربا ربناياستاد شجريان معني ميشود و بدون آن گويا افطار كردن چيزي كم دارد

اين دهان بستي دهاني باز شد ... تا خورندهي لقمههاي راز شد .. لب فرو بند از طعام و از شراب ...سوي خوان آسماني كن شتاب ...گر تو اين انبان ز نان خالي كني ...پر ز گوهرهاي اجلالي كني
...طفل جان از شير شيطان باز كن ..بعد از آنش با ملك انباز كن ...چند خوردي چرب و شيرين از طعام ..امتحان كن چند روزي در صيام ..چند شبها خواب را گشتي اسير ..يك شبي بيدار شو دولت بگير
بيتهاي معروف مولانا كه به مناجات موسوم است با غروب آفتاب و ورود به اوقات شرعي هر سال در ماه ضيافت، نوازشگر جان و روان روزه داران است و هر سالاين آواي ملكوتي كه باصداي جانبخش استاد محمدرضا شجريان پخش ميشود مقدمهاي براي نيوشيدن نواي ملكوتي ربنا است.
آواي ملكوتي ربنا نيز روح نواز و جانبخش است و صداي زنگ انتظار است كه در گوش آدميان پژواك مييابد و آنان را به لحظه موعود اذان نزديك ميكند و نويد بخش اوقات وصل روزه داران با خداي مهربان است.
توجه به عالم غير مادي از ويژگيهاي ماه مبارك رمضان است كه باعث نزديكي انسان به پروردگار ميشود و براي ايجاد اين ارتباط نوا و موسيقي روحبخش نيز يك راه است، بنابراين نياز به نواي خوش و هنر موسيقي اثر بخش در ماه رمضان بيشتر احساس ميشود.
با فرا رسيدن ماه رمضان حتي آنهايي كه اهل موسيقي و به خصوص آوازهاي روح نواز ايراني نيستند نيز رفاقتي صميمي و از عمق جان و پيوندي ناگسستني با نواي ربنا و مناجات مولوي قبل از افطار پيدا ميكنند كه نداي استاد محمدرضا شجريان برقراركننده اين ارتباط عارفانه است.
براي بسياري ازماايرانيان لحظات افطاربا ربناياستاد شجريان معني ميشود و بدون آن گويا افطار كردن چيزي كم دارد.
خبرنگارايرنا درگفت و گويي با تعدادي از متخصصان و استادان حوزه موسيقي و شعر،موضوع اثرگذاري نواي روحبخش ربنا و مناجات بر جان و دل روزه داران را به بحث گذاشته است.
رييس آموزشگاه موسيقي صبا در شيراز درباره اين تاثير گفت: رديفهاي موسيقي به شدت به آيينهاي مذهبي وابستهاند و اين وابستگي تا حدي است كه اگر اين آيينها نبود امروزه بسياري از رديفهاي موسيقي از بين رفته بود.
دكتر سعيد نياكوثري افزود: بايد كمي به گذشته برگرديم تا فرهنگ غني موسيقي در مراسم آييني و فرهنگ رمضان را با نسل جوان آشنا كنيم.
وي گفت: خوشبختانه امروز موسيقي در فرهنگ رمضان جايگاهي والا و وضعيت مطلوبي دارد و نواها و آواهاي ويژه ماه مبارك رمضان همراه با آداب بومي در مناطق مختلف وجود دارد.
نياكوثري با توجه به تاريخچه حضور موسيقي پيش از ظهور اسلام در زندگي مردم گفت: فرهنگ موسيقي در ماه رمضان مخصوص ايران نيست و دركشورهاي اسلامي ديگر مانند اندونزي، مالزي، مصر، پاكستان، تونس نيز موسيقي رمضان وجود دارد.
وي همچنين با ابراز خرسندي از حضور پر رنگ موسيقي در ماه رمضان گفت:
موسيقي رمضان و مذهبي جزئي از تاريخ بشريت است.
رييس آموزشگاه موسيقي آبنوس در شيراز نيز بر تاثير موسيقي و اصوات خوش بر آرامش روحي و بعد معنوي انسان با خالق خود تاكيد كرد.
شهرام ممتحن اضافه كرد: متاسفانه برخي آيينهاي سنتي در زمان كنوني در حال فراموشي است و موسيقي رمضان نيز به دليل كم توجهي مسوولان در حفظ آن، اين حالت را دارد.
وي گفت: بارها ديدهايم كه در تعاليم ديني ، قرآن به زيباترين شكل قرائت ميشود و اين چيزي نيست جز صداي خوش و روح نواز كه جدا از موسيقي نيست.
ممتحن پيش خواني، سحرخواني، دهل زني، نقاره زني، طبل زني،موسيقي افطار، مرثيه خواني را از جمله موسيقيهاي خاص ماه رمضان عنوان كرد و افزود: هر كدام از اين موسيقيها، سهمي در روزهداري دارند و در فرهنگهاي بومي ايران هر جا كه به ماه رمضان ميرسيم رد پاي موسيقي رمضان را خواهيم ديد.
ممتحن اضافه كرد:اگرنگاهي به موسيقي ماه رمضان بيندازيم به درستي متوجه ميشويم كه اين موسيقي،نوعي زبان است كه معرف اين ماه وفضيلتهاي آن است.
وي افزود: به عنوان مثال موسيقيهايي از نوع بيات ترك و بيات كرد در اين زمينه وجود دارد كه تاكنون تحقيق و بررسي بر روي آنها صورت نگرفته است.
مجيد روزيطلب خواننده شيرازي نيز در گفت و گو با خبرنگار ايرنا گفت:
موسيقي تاثير فرهنگ بر هنر است و اثرگذاري هنر بر فرهنگ و موسيقي اسلامي، هنر اسلامي است كه در طول زمان گسترش يافته و به زمان كنوني رسيده است.
وي ويژگيهاي موسيقي رمضان را بسيار گسترده دانست و افزود: ماه رمضان ماه شادماني است و موسيقي كمكي است كه روح انسان را طراوت و زيبايي ميبخشدوباعث دو چندان شدنارتباط بهتر روزهداران و آرامش روح آنها ميشود.
روزيطلب با اشاره رواج موسيقي غربي و گرايش جوانان به اين نوع موسيقي گفت: متاسفانه جوان امروز نه تنها آشنايي كافي با مراسم آييني و مذهبي ندارد بلكه با پيشينه فرهنگي خود كاملا بيگانه است.
وي اين عدم شناخت را در مرحله نخست خانواده و در مراحل بعد به مسوولان در نهادهاي مختلف از جمله صدا و سيما مرتبط دانست.
اين استاد آواز ورود رسانههايي مانند راديو و تلويزيون را موجب گسترش، ماندگاري و الگو شدن مراسم سنتي ميداند.
روزيطلب اجراها با صداي زيبا و آموزش ديدهو اشعار پر محتوا را در جامعه ضروري دانست و گفت: تاثيرگذاري و جذب مخاطب با اين روش امكان پذير است و به ميزان قابل توجهي از بيراهه رفتن موسيقي جلوگيريمي كند. منبع : ايرنا
اقتصاد موسيقى ما بسيار ضعيف است
موسيقى،نيازمند حمايت هاى دولتى است فاضل جمشيدى گفت: «موسيقى نيازمند حمايت هاى دولتى است.»

فاضل جمشيدى؛ خواننده؛ در گفتگو با موج، ضمن بيان اين مطلب اظهار داشت: «براى كمك به موسيقى، دولت مقدم بر بخش خصوصى است و نقش اصلى را ايفا مى كند، دولت مى تواند با همكارى معاونت هنرى، مركز موسيقى، نقش موثرى را در تخصيص بودجه به گروه هاى موسيقى داشته باشند.» وى تصريح كرد: «تصور ما اين است كه با برگزارى چند كنسرت بزرگ در تابستان سال گذشته و تابستان امسال، عرصه موسيقى خيلى فعال شده، اين در حالى است كه موسيقى كشور ما، بسيار انفعال دارد.» وى ابراز داشت: «گذاشتن چند كنسرت موسيقى براى بزرگان موسيقى كار بسيار خوبى است، اما اين كار نشان مى دهد، بخش موسيقى، بشدت منفعل است، ما مى بينيم كه بسيارى از هنرمندان حرفه اى و نيمه حرفه اى ما تنها به دلايل اقتصادى امكان برنامه گذاشتن ندارند و گاهى دچار سرخوردگى مى شوند و علت اصلى اين سرخوردگى مشكلات اقتصادى گروه هاى موسيقى است.» وى اظهار داشت: «ما نيازمند حضور بخش خصوصى نيز هستيم، متاسفانه مديران بخش صنعت و تجارت ما در اين زمينه به هيچ عنوان مشاركت نمى كنند، به همين دليل وضعيت اقتصادى گروه هاى نمايشى كه نتيجه آن اجرا، جذب مخاطب و فعال شدن است به شدت منفعل است و ما مى بينيم كه بسيارى از جوانان موسيقيدان ما كه امكان اجراى كنسرت دارند بسيار محدود برنامه گذاشته به همين دليل در زمينه اقتصاد موسيقى بسيار ضعيف هستيم.» وى در پايان افزود: «موسيقى و فرهنگ و هنر ايران چهار پايه دارد كه تشكيل شده از مخاطب، هنرمندان، بخش خصوصى و تهيه كنندگان آثار و بخش چهارم دولت است، بايد ببينيم كه در كدام يك از اين پايه ها قوت و يا ضعف داريم و سعى در حل مشكلات آن ها داشته باشيم.» روزنامه ابرار
ارکستر ملي کرمان به رهبري ساکت
ارکستر ملي کرمان که به تازگي توسط "کيوان ساکت" تاسيس شده است، شب عيد فطر و دو شب پس از آن در همدان کنسرت ميدهد
ارکستر ملي کرمان به رهبري "کيوان ساکت" به مدت سه شب در شهر همدان کنسرت ميدهد.
نخستين بانک اطلاعات زنان موسيقي ايران
نخستين بانک اطلاعات زنان موسيقي ايران تا اواسط مهر 87 روي اينترنت قابل دسترسي است
نخستين سايت خبري زنان موسيقي ايران تا اواسط مهر قابل دسترسي است.
رامشگري ذوالفنون در عيد فطر
جلال ذوالفنون به همراه گروه اش قرار است روزهاي 8 تا 10 مهر ماه در فرهنگسراي نياوران به روي صحنه برود

مرتضي فلاحتي (بامداد) خواننده گروه ذوالفنون در گفتگو با خبرنگار سرويس هنري برنا گفت : کنسرت گروه استاد ذوالفنون 8 مهر ماه امسال که مصادف با تولد مولانا است در فرهنگسراي نياوران آغاز مي شود و تا 10 مهر ماه که به احتمال فراوان عيد فطر خواهد بود برگزار مي شود.
هرج و مرج در هزينه کنسرت ها
هيچ ضابطه اي در مورد هزينه هاي مربوط به يک برنامه موسيقي وجود ندارد و همين موضوع وضعي را به وجود آورده که هر کسي هر مبلغي را که دلش مي خواهد مي گيرد

دستمزد يک صدابردار در ايران دو برابر دستمزد هاي جهاني است
برگزار کنندگان دستمزد بيشتري از هنرمندان مي گيرند

سینا سرلک هنرجوی گارگاه آموزش آواز ضمن بیان این مطلب در خصوص کم و کیف برگزاری سومین دور کارگاه های استاد محمدرضا شجریان در گقتگو با خبرنگار مهر، گفت: استاد در دو دوره گذشته مباحث تئوری و پیچیدگی های آواز و همچنین صداسازی در موسیقی ایرانی را مطرح کرده است و در جلسات بعدی مباحث مطرح شده را به صورت عملی بیان می کند.
وی در ادامه افزود : اولین جلسه چندی پیش برگزار شد و قرار است هردوهفته یکبار در دو گروه زیر سی سال و بالای سی سال برگزار شود؛ و من همیشه با علاقه و شوق بسیار در این کارگاهها حاضر می شوم و از حضور استاد بهره می برم.
این خواننده که به تازگی آلبوم "بی گاه" از او منتشر شده درخصوص این آلبوم گفت : بعد از کنسرت های متعددی که با گروه دالاهو به سرپرستی مسعود حبیبی داشتم آلبوم " بی گاه" را به آهنگسازی نوید دهقان کار کردم که در دو قسمت آواز دشتی و چهارگاه منتشر شده است.
وی در ادامه افزود : در این اثر بیش از هرعنوانی پرداختن به مسائل اجتماعی را مدنظر داشتیم بر همین اساس از شعر شاعران نوپرداز و مولانا در حوزه مسائل اجتماعی استفاده کرده ایم در واقع با انتخاب این اشعار به شدت تاکید داشتیم فضای امروز جامعه را مطرح کنیم.
سرلک در پایان با اشاره به برنامه های آتی خود گفت : پس از ماه رمضان با گروه رومی به سرپرستی و آهنگسازی پدرام درخشانی کنسرتی را در سالن میلاد برگزار می کنیم؛ همچنین آلبومی با نام "افسانه عشق" که ترکیبی از سازهای کلاسیک غربی و موسیقی ایرانی وبا آواز من است به زودی منتشر خواهد شد. منبع : مهر
هرگز به اركستر سمفونیك باز نمیگردیم
داستان تكراری مشكلات اركستر سمفونیك هم آنقدر گفته شده و ناشنیده گرفته شده كه دیگر همه را خسته كرده است

حالا كم كم وقتی كسی میخواهد از دوران اوج اركستر صحبت كند چنان آب و تابی به گفته هایش میدهد كه انگار یك داستان افسانهای از شاهنامه فردوسی میگوید.
اركستر سمفونیك تهران برای رهبران و نوازندگان ایرانی تبدیل به محله برو بیایی شده كه هر روز یكی از آن میگذرد اما بیشترشان ساكن این كوچه نمیشوند و عطا را به لقایش میبخشند.
بعد از تابستان سال ۸۴ و درگذشت مرحوم فریدون ناصری برخی رهبران ایرانی هر كدام مدت كوتاهی میهمان اركستر شدند. بعد نوبت به علی رهبری رسید كه به عنوان رهبر ثابت شانس خود را امتحان كند. او رهبر توانایی بود و همه فكر كردند مشكلات اركستر تمام میشود اما در مدت كوتاهی تكلیف روشن شد و او اركستر را ترك كرد.
بعد نوبت به نادر مشایخی رسید ؛ او ابتدا با آرامش سعی داشت مشكلات را بر طرف كند. تلاش كرد تا با برقراری ارتباط با مسوولان بالاتر راهی برای ادامه حیات پیدا كند.همزمان با رهبری نادر مشایخی مسوولان برای اینكه تا حدودی خود را از زیر بار و فشار خارج كنند موسیقیدانان نام آشنایی را به شوار فراخواندند تا به كار رهبر نظارت داشته باشد اما نشد و نادر مشایخی نیز كنار رفت. هنوز هم بعد از گذشت مدت طولانی از تشكیل این شورا، فواید آن و اینكه آیا عملكردهای این شورا در اركستر چه بوده است در هالهای از ابهام قرار داشته و دارد.
به هرحال رهبر بعدی منوچهر صهبائی بود كه سكان رهبری این اركستر پر فراز و نشیب را برعهده گرفت؛ چند ماهی بیش نیست اما شما فكر میكنید او چقدر دیگر میهمان اركستر سمفونیك تهران باشد؟!
● حرف آخر را چه كسی میزند
اركستر سمفونیك با رهبر تازه خود، تا كنون حدود نه شب در تالار وحدت اجرا داشته است و آخرین اجرایش كه بسیار ناگهانی و غیر منتظره اعلام شد، چهارم شهریور ماه برگزار شد. دفتر موسیقی اعلام كرد سمفونی انتظار موعود ساخته بهزاد عبدی یك هفته بعد از نیمه شعبان به مناسبت این عید بزرگ برگزار میشود، در حالی كه رهبر اركستر اواخر تیرماه در گفتگویی با خبرگزاری ایسكانیوز این اجرا را تكذیب كرده و گفته بود: اجرای پوئم سمفونی انتظار موعود توسط اركستر سمفونیك قطعی نشده و در حد یك پیشنهاد شفاهی مطرح شده كه نباید رسانهها اجرای این سمفونی را توسط اركستر سمفونیك تهران بی آنكه اطلاع كاملی داشته اند منعكس كنند.
گفته میشود صهبائی از تصمیم ناگهانی دفتر موسیقی برای اجرای برنامهای به مناسبت نیمهشعبان گلایه كرده است و اعلام كرده كه اركستر نمیتواند ظرف مدت كوتاهی برای اجرا آماده شود اما در نهایت تصمیم گرفته شده كه اركستر این قطعه جدید را اجرا كند حتی اگر زمان مناسبی برای تمرین ندارد و حتی اگر اولین بار است كه این قطعه قرار است اجرا شود.
صهبائی نگرانی عدم آمادگی اركستر برای این قطعه و كمبود زمان را در گفتگو با ایسكا نیوز نیز اعلام كرده بود: هماهنگ كردن ۱۰۰ نوازنده برای اجرای یك سفونی ماهها طول میكشد اما گاهی بعضی فكر میكنند نوازندهای كه روز اجرا به روی سن رفته بدون هیچ تمرینی به اجرا پرداخته است در صورتی كه هماهنگیهای بسیاری صورت میگیرد تا یك سمفونی اجرا شود.
اما در نهایت صهبائی در گفتگوی دیگری با خبرگزاری مهر اعلام كرد كه این سمفونی اجرا خواهد شد.
تصمیم بر اجرای سمفونی انتظار بدون آمادگی و تمرین اركستر و بدون رضایت رهبر نشان میدهد كه تصمیم گیرندگان نهایی اركستر كسان دیگری هستند كه وضعیت اركستر و كیفیت موسیقایی آن برایشان اهمیت كمتری نسبت به مسائل دیگر دارد.
● حكایتهای ناگفته
وقتی پای درددل نوازندگان و یا كسانی كه با اركستر به نوعی ارتباط دارند مینشینیم مشكلات زیادی به میان میآید اما وقتی پای مصاحبه و انتشار اخبار به میان میآید گفتهها عوض میشود و حرفها ناگفته باقی میماند. مشكلات بازگو میشود اما گوینده ترجیح میدهد نامش مخفی بماند.
هیچ چیز در اركستر وضع ثابتی ندارد تنها چیزی كه ثابت بر قوت خود باقی است مشكلات اركستر است. مشكلاتی كه اگرچه چندان به وجود رهبر ارتباطی ندارد اما خواه ناخواه میتواند بر روند كاری او تاثیر بگذارد. عدم اعتماد نوازندگان به یكدیگر و فضای نامناسب حاكم بر اركستر هم باعث شده نوازندگان بیشتر از هم دور باشند و مدام در توهم توطئه دوستان داخل و خارج از اركستر به سر ببرند.
بهمن مه آبادی نوازنده سابق اركستر سمفونیك تهران كه پیش از حضور نادر مشایخی در اركستر بازنشسته شده بود از این فضا ابراز نگرانی میكند و میگوید: عكس العمل خوبی وجود ندارد. چون اعضای اركستر از این وضع ناراضیاند و بدبین شدهاند. یك بار سر تمرینهای اركستر سمفونیك حاضر شدم. آقای صهبائی با اركستر تمرین میكردند. بعد از اجرا با هم صحبت كردیم.
مه آبادی ادامه داد: بعد كه به خانه آمدم تك تك نوازندگان با من تماس میگرفتند و میگفتند شنیدیم كه میخواهی به اركستر بیایی؟ قرار است جای فلانی بیایی؟ با صهبائی چه گفتید؟ تا ۱۲ آن شب به نوازندهها توضیح میدادم كه چنین خیالی ندارم و اگر سر تا پایم را طلا بگیرند به اركستر برنمی گردم. خیلی از نوازندگانی كه از اركستر بیرون آمدهاند همین فكر را میكنند. اما داخل اركستر جوی حاكم است كه همه خارجیها خطر را حس میكنند. به همین خاطر هم تصمیم گرفتم دیگر به اركستر سمفونیك سر نزنم.
● خداحافظی نوازندگان
در ابتدای دوره رهبری مشایخی تعدادی از نوازندگان قدیمی اركستر بازنشسته اعلام شدند. این بازنشستگی تا آن زمان در اركستر معمول نبود، اما به هر حال نوازندگان بازنشسته شدند در حالی كه هیچكس برای جایگزینی آنها در نظر گرفته نشده بود. و حالا در زمان رهبری صهبائی تعدادی از نوازندگان قدیمی اركستر را ترك كردند.
البته نه به خواست خود. این بار هم تعدادی جوان جایگزین آنها شدند. صهبائی علاوه بر آنها تعدادی نوازنده دیگر نیز به اركستر آورد تا تركیب را كامل كند. اما به نظر میآید این كار چندان كمكی به وضعیت اركستر نكرده است.
یكی از نوازندگان اركستر كه نمیخواست نامش در این گفتگو اعلام شود میگوید: چطور میتوانیم بپذیریم كه نوازندهای بدون هیچ تجربه در اجرای اركستر بیاید و روی صندلی اول و دوم بنشیند. تنها نوارنده خوب بودن نمیتواند مشكلی از اركستر حل كند. مشكل اینجاست كه بچهها دیگر به عملكرد مدیران موسیقی اعتماد ندارند.
بهمن مه آبادی در این باره میگوید: معمولا نوازندگان جوان بعد از فارغ التحصیلی، مدت دوسال را در اركستر كه به آن اركستر آتلیه یا اركستر كارگاهی میگویند نوازندگی میكنند تا تجربه نوازندگی در اركستر را كسب كنند. بعد با صلاحدید رهبر میتوانند در اركسترها كار كنند. اما در اركستر سمفونیك تهران این مراتب از بین رفته. ممكن است نوازندگان جوان از نظر تبحر در نوازندگی ساز خود خوب باشند اما از نظر فنی و آنسامبل نوازی نمیتوانند خود را با اركستر هماهنگ كنند و طبیعی است نوازندگان اركستر از این وضع ناراضیاند. نوازندگان جوان هم به نظر من توجیه نشدهاند و درك نكردهاند كه نوازندگی در اركستر یعنی چه. در حالی كه سلسله مراتبی برای این كار باید وجود داشته باشد. این وضع فقط شامل اركستر سمفونیك نمیشود. بسیاری از گروههایی كه كار میكنند، همین مشكل را دارند و هنوز درك نكرده اند كه گروه نوازی یعنی چه.
مه آبادی با اشاره به اینكه مشكلات كهنه و قدیمی كار اركستر را پیچیده كرده میگوید: هر دو طرف حق دارند. رهبر و نوازندگان حمایت نمیشوند. من فكر میكنم بالاخره آقای صهبائی هم از این وضعیت خسته میشود. وقتی مهندسی را سر یك ساختمان میبرند تا آن را بازسازی كند به تجهیزات و مواد نیاز دارد. ایشان هم خسته میشود.
خارج كردن برخی از نوازندگان قدیمی اركستر به بهانه ناهماهنگ بودن با اركستر و یا بازنشستگی برخی دیگر، اضافه شدن تعداد زیادی نوازنده جوان و تازه فارغ التحصیل شده هنرستان در حالی كه اركستر و نوازندگان قدیمی آن هنوز نتوانسته اند به وضعیت مطلوبی برسند گوشه چشمی از این مشكلات است.
در این سالها هیچ نوازندهای برای برخی از سازها تربیت نشده بود ضمن آنكه این مساله میتوانست موجب از دست دادن تعداد زیادی نوازنده شود كه بدون شك هیچ جایگزینی برای آنان وجود نداشت. نوازندگان از وضعیت قرار دادهای خود كه سه ماهه و یا یك ساله بسته میشود ابراز نگرانی میكنند. بعضی بیش از ده سال است كه در اركستر هستند و تازه قرار است از امسال برایشان بیمه رد شود.
یكی از همین نوازندهها در این باره گفت: وضعیت اركستر خیلی بد است و ما را برای این بیرون كردند كه اعتراض داشتیم و حقمان را میخواستیم. نظم دادن به این اركستر خیلی سخت است چون فشاری كه از خارج به آن وارد میشود بسیار زیاد است. رهبر نمیتواند به تنهایی تصمیم بگیرد. آنهایی كه اعتراض كردند میتوانستند زندگی خود را بگذرانند اما آنهایی كه ماندند ناچارند و مجبورند تحمل كنند و گرنه بقیه هم دل خوشی از اركستر ندارند. به همین خاطر هم هست كه كار پیش نمیرود. او ادامه داد: بیشتر بچهها میترسند كه موقعیت خود را از دست بدهند. متاسفانه صهبائی برای اینكه بماند و كار كند ناچار است بعضی مسائل را نادیده بگیرد و به آن تن دهد. نوازندگان هم همینطور.
● وعدههای همیشگی
یكی دیگر از مواردی كه نوازندگان اركستر به آن اعتراض داشتند، خرید سه پیانو بود كه از طرف دفتر موسیقی انجام شد. جای سوال دارد در جایی كه اركستر سمفونیك نیاز مبرمی به سازهای مختلفی دارد، خرید سه پیانو به طور همزمان چه مفهومی میتواند داشته باشد. ایا خرید یكی از آنها كافی نبود.
تهیه نتهای تازه برای اركستر، تعمیر سازها، و ایجاد تسهیلات برای نوازندگان هنوز هم از وعدههایی است كه اعضای اركستر امیدوارند تحقق پیدا كند. اما خوشبختانه گفته میشود وضعیت حقوق اعضای اركستر بالاخره به سامان رسیده است. روزنامه جامجم
گزارشی از اجرای لی لی افشار در مرداد 87
«سنه د گلمز»، قطعه سنتی آذربایجانی که «رشید بهبودف» آن را اجرا کرد و پنجشنبه ۱۷ مرداد «لی لی افشار» در سالن «بتهوون» خانه هنرمندان ایران آن را با گیتارش نواخت

داستان مردی است که از دختری تقاضای ازدواج می کند و دختر مدام پیشنهاد او را رد می کند و در نهایت مرد به او می گوید هیچ چیز برایت نمی ماند، حتی خوشگلی ات.
این داستان یکی از چند داستان آهنگسازان مختلفی بود که لی لی افشار آن را با سازش بازگو کرد. بیشتر این داستان ها، حکایت دخترانی بود که سحر می کردند، سحر می شدند و دست نیافتنی بودند. مثلاً در دومین قطعه این کنسرت زنی را به جرم جادوگری و رواج خرافات و عقاید دینی به سمت محل اعدام می برند و این قطعه با یک تم و هفت واریاسیون ماجرای سفر به سوی مرگ را شرح می داد. این قطعه و دوقطعه دیگری که افشار بدون فاصله اجرا کرد، متعلق به آهنگساز ایتالیایی «ماریو کاستل نوو- تدسکو» است و یکی از ۲۴ قطعه ای است که آهنگساز آن را با الهام از نقاشیهای «فرانسیسکو گویا» نوشته است.
در دومین شب اجرای کنسرت در خانه هنرمندان، لی لی افشار روی سن کوچک تالار بتهوون روی صندلی چوبی نشست، شالش را با چند سنجاق کوچک روی سرش سفت کرد تا وقتی ساز می زند، از سرش نیفتد. سازش را در آغوش گرفت و دستانش روی دسته ساز رقصیدند. بعد از نواختن هر قطعه خانم نوازنده برمی خاست و رو به جمعیتی که در خاموشی فرورفته بودند تعظیم می کرد و لبخند می زد. بعد دوباره می نشست، سازش را کوک می کرد و انگشتانش به حرکت درمی آمدند. «برای این که یک قطعه را خوب اجرا کنید باید عاشق آن باشید وگرنه شنونده حتما متوجه می شود که با احساس نمی نوازید. قطعه باید شما را تکان دهد تا در شنونده تاثیر خود را بگذارد.»
او درباره هر قطعه توضیح می داد و داستان آن و تکنیک هایی را که به کار گرفته بازگو می کرد. انگار که روبروی هنرجویان خود نشسته باشد و بخواهد چیزی هرچند کوچک به آن ها بیاموزد. سنتی که در ایران مرسوم نیست و مجری موسیقی معمولاً توضیحاتی درباره قطعات نمی دهد.
از بین قطعاتی که اجرا شد، سه قطعه تم شرقی و ایرانی داشتند. یکی همین قطعه آذربایجانی، «باله ایرانی» و «لالایی»، همگی تنظیم لی لی افشار.
او از وقتی که ایران را ترک کرده، این نهمین سالی است که برای برگزاری کنسرت و «مستر کلاس» به ایران می آید. چند اجرای رسیتال گیتار کلاسیک و یک بار همراهی با ارکستر «لوریس چکناواریان» به عنوان سولیست مجموعه اجراهای او را در این سال ها تشکیل می دهند.
صندلیهای سالن کوچک بتهوون در خانه هنرمندان همه اشغال شده بود. از وقتی که دو کنسرت لیلی افشار در تالار وحدت و کرمان لغو شده، نام او بیشتر بر سر زبان افتاده و شوق علاقه مندان به کنسرت برای دیدن اجرای زنده او بیشتر شده. در این چند سالی که از محل سکونت خود در آمریکا هر سال به ایران می آید، کنسرت و مسترکلاسی برگزار می کند و برمی گردد این اولین باری است که با مشکل مواجه می شود.
او امسال قرار بود در ایران حضور و اجراهای بیشتری داشته باشد، امسال اولین کنسرتش را در فرهنگسرای نیاوران برگزار کرد و قرار بود ۱۳ و ۱۴ مردادماه در تالار وحدت، رسیتال گیتار کلاسیک برگزار کند که مجوز این اجرا لغو شد. وزارت ارشاد دلیل جلوگیری از برگزاری کنسرت افشار در تالار وحدت را عدم تقاضای مجوز اعلام کرد اما افشار گفت که مجوز این کنسرت دریافت شده بود.
دلیل خیلی از موسیقی دان های ایرانی برای عدم اجرای کنسرت در جایی غیر از تهران، امکانات محدود دیگر شهرها ست. کمبود سالن و نبود تجهیزات صوتی جوابی است که موسیقی دان ها در پاسخ به این سوال منتقدان می دهند که «چرا فقط در تهران به اجرای برنامه می پردازید؟» در حالی که دلیل لغو اغلب کنسرت ها در شهرهای مختلف، شرعی و مذهبی است.
جایزه ها و افتخارات
لی لی افشار در سال ۱۳۳۸ در تهران متولد شده و از سن ۱۰ سالگی شروع به فراگیری گیتار کرده است. او سال ۱۳۵۶ ایران را ترک کرده، لیسانس خود را در رشته موسیقی و فوق لیسانسش را در نوازندگی گیتار از کنسرواتور موسیقی «بوستون» و کنسرواتوار موسیقی «نیو انگلند» گرفته. اولین نوازنده گیتار زن است که موفق به دریافت دکترا در رشته موسیقی و گیتار شده است.
افشار ۱۸ سال است که در ایالت «ممفیس» امریکا تدریس می کند و در دانشگاه ممفیس گیتار درس میدهد.
او موفق به دریافت جایزه «اورویل گیبسون ۲۰۰۰» برای بهترین نوازنده گیتار کلاسیک در لوس آنجلس شد. جایزه عالی مسابقات بنیاد گیتار کلاسیک آمریکا را از آن خود کرد و دریافت جایزه ممتاز جشنواره مسابقات گیتار موسیقی «اسپن»، جایزه اول مسابقات گیتار انجمن ملی استادان موسیقی و انجمن استادان سازهای زهی آمریکا، جایزه کمیته انجمن هنرمندان تکنواز موسیقی و جایزه ضبط هنری استعدادهای ملی از دیگر افتخارات اوست.
دو سال پیش انتشارات «ماهور» چهار آلبوم از تکنوازی های گیتار لی لی افشار را وارد بازار کرد که این آلبوم ها پیش تر در امریکا ضبط و منتشر شده بودند. «مسخ»، «گذار در نوا»، « ۲۴ کاپریچوی گویا» و «ساغر» نام این آلبوم ها است. منبع: هم آواز