وي که در راس گروه موسيقي «بيدل» براي شرکت در برنامه هاي هفته فرهنگي ايران در سوريه به دمشق سفر کرده است ، روز يکشنبه در گفتگو با ايرنا تاکيد کرد: موسيقي از آن جهت که بيان غيرمستقيم حالت اما بدون محدوديت زباني و کلامي است مي تواند بسيار خوب با ملل، فرهنگ ها و تمدن هاي ديگر ارتباط برقرار کند.

سراج ، موسيقي را رساننده پيام هاي فطري انساني براي ملت هاي جهان دانست و گفت: در مجموع ، فرهنگ و هنر مي توانند جوامع انساني را تحت تاثير قرار دهند. اگر هنرمندان و اصحاب فرهنگ به طور هوشمندانه رفتار کنند، مي توانند جوامع را به سوي تعالي و کمال رهنمون سازند.

اين خواننده موسيقي سنتي ايران با تاکيد بر نفوذ فرهنگ ايران در گذشته بر کشورهاي اطراف ، اظهار داشت: موسيقي قديم ايران خواص انواع موسيقي ترک و عرب را داشته و مجموعه اي کامل تلقي مي شود.

وي گفت: ايران از ديرباز با ترک ها و عرب ها مشترکات هنري داشته است لذا در موسيقي ايراني از سازهاي با لحن عربي نظير عود استفاده مي شود گرچه فواصل آن در موسيقي ايراني متفاوت است.

به گفته سراج، از نظر ملي اگر موسيقي خالص باشد بهتر است اما از نظر بسطي ، استفاده از موسيقي ترکيبي با ساير انواع موسيقي خالي از لطف نبوده و مي تواند زمينه ساز تجربيات خوبي در آينده باشد.

وي يادآور شد: «تابلا» ساز هندي ، «تنبور» ساز مقامي ايران ، «عود» آلت موسيقي مشترک ايران و عرب و «دف» که ساز مشترک ايراني و عربي است و حتي در برخي کشورها مانند اسپانيا نيز از آن استفاده مي شود.

خواننده گروه موسيقي بيدل افزود: وقتي چنين تلفيق هايي انجام شود، به طور حتم مجموعه اي از صداي دلنشين را مي شنويم امري که در ايران از آن به شدت استقبال شد. با چنين تجربياتي راه براي رسيدن به سوناريته هاي جذابتر براي مردم هموار مي شود.

سراج ، زيارت از اماکن مقدسه مانند حضرم حضرت زينب (س) و حرم حضرت رقيه (س) ، حضور در بازار تاريخي حميديه و ديدن مسجد بزرگ دمشق را از مهمترين برنامه هاي جنبي گروه موسيقي سنتي بيدل برشمرد منبع :جام جم

محمدرضا شجريان در پاسخ به اين شبهه که از قول ايشان مطرح شده است که کاسه تار مهم نيست و يک ساز خوب يعني يک پوست خوب، گفت: من نگفتم کاسه مهم نيست. من در آن جلسه گفتم آنها که فکر مي کنند همه چيز در کاسه ساز خلاصه مي شود اينگونه نيست. کاسه مثل يک آمپلي فاير است.در واقع سيمهاي يک ساز تارهاي صوتي هستند و بعد پوست و.... در سنتور هم به جاي پوست صفحه است که بسيار اهميت دارد.

وي در ادامه گفت : من از سال 1340تا کنون دارم تحقيق مي کنم هيچکس به انداره من در زمينه ساخت سنتور دقيق نشده است حتي به استاد قنبري مهر که مدتها پيشش ساز سازي کار کرده‌ام نکاتي را مي گفتم که ايشان تعجب مي کرد و مي گفت شما در اين باره خيلي اطلاعات داريد.

فقط خواننده نيستم

استاد شجريان افزود: در طول اين چهل پنجاه سالي که در کار موسيقي هستم فقط خواننده نبودم. همواره سازهاي مختلف را با دقت نگاه و نکات مثبت، منفي و مشکلات آنها را مرور کرده ام. سالها است هر جاي دنيا که مي روم دو جا را حتما سر مي زنم يکي گل فروشيها و يکي هم ساز فروشيها....سازهاي مختلف را از نزديک مي بينم و صدايش را در مي آورم و ويژگيهايش را پيدا مي کنم.

اين خواننده برجسته ادامه داد: من ارتباط صدا را با سيم با پوست و با چوب مي دانم چيست و حجم صدا را مي شناسم. ممکن است بعضي ها بگويند فلاني بهتر است برود خوانندگي اش را بکند، خير من فقط خواننده نبودم. من روي ساز کار کردم. هر سازي را دست نوازندگان مي بينم در باره اش صحبت مي کنم و بعد در خلوت خودم در باره اش فکر مي کنم. همين جمعه گذشته من از صبح تا نيمه شب در حال طراحي ساز جديدي بودم تا گرفتاري و مشکلات سازهاي فعلي را نداشته باشد.

 نقش مهم پوست و صفحه  ساز

شحريان با تاکيد دوباره بر اهميت نسبي همه اجزا ساز گفت : طور ديگري شرح بدهم. فرض کنيد که نمره يک ساز خوب 100 است. من مي گويم اين نمره صد که همه اش کاسه نيست، همه اش پوست نيست و همه اش هم سيم نيست. هر کدام نقشي دارند اما نقش پوست و صفحه ساز بسيار مهمتر از آن چيزي است که انگاشته مي شود. چرا بعضي وقتها تار يحيي که بهترين تار شناخته شده است آن صداي مناسب را ندارد و به اصطلاح جواب نمي دهد؟ در خوبي و بي نقصي کاسه تار يحيي که ديگر حرفي نيست. اما وقتي پوست آن را عوض مي کنيم همان تار با همان کاسه صداي دلخواه ما را توليد مي کند. پس همانطور که گفتم اين کاسه در حد يک دستگاه تقويت کننده صدا و رنگ دهنده است و البته که آنهم مهم است و بايد نقش رزنانس صدا را خوب ايفا کند اما بسياري از همين سازسازها فکر مي کنند که ساز همه اش کاسه است و من مي خواستم اين توجه را به اين دسته بدهم که نقش مهم پوست و صفحه ساز را نبايد فراموش کنند.

نزديک به پنجاه سال است که ساز مي سازم

استاد شجريان در پاسخ به انتقاد برخي از سازسازها که گفته اند ايشان خواننده است و نبايد در کار سازسازي نظر بدهد گفت : به اين آقايان بگوييد اگر شما حالا داريد ساز مي سازيد من نزديک به پنجاه سال است که ساز مي سازم .البته من تحقيق مي کنم. من ساز فروش نيستم، من به دنبال صدا هستم و صداي بهتر ساز يعني صدا نه شکل. يک سازساز خبره در وهله اول بايد به صدا اهميت بدهد. بعضي از سازسازها مي گويند حالا ساز را به اين فرم مي سازيم ببينيم صدايش چه مي شود. من مي گويم خير نبايد اين کار را کرد. اول ما بايد ببينيم چه صدايي مي خواهيم؟ صداي باس مي خواهيم، سوپرانو مي خواهيم، رنگ خاصي مد نظرمان استو ... . اول بايد هدف مشخص شود و بعد بر اساس آن ساز را طراحي بکنيم.

اکثر سازسازها فقط نجارهاي خوبي هستند

رئيس شوراي عالي خانه موسيقي گفت : قطعا ساز سازي که مي خواهد براي رسيدن به صداي مورد نياز ابتدا طراحي کند و دست به ساخت ساز بزند بايد ارتباط اجزا ساز را با يکديگر بداند. فيزيک صوت را بشناسد، با نقش و کارکرد اجزاي ساز آشنا باشد و.... اما متاسفانه اکثراين سازسازها فقط نجارهاي خوبي هستند چرا که شناخت صدا يک تخصص است وسازنده بايد تشخيص داشته باشد که چه نوع صدايي را مي خواهد والبته راهش را هم بداند. از سوي ديگر يک ساز ساز خوب بايد در حوزه موسيقي کار کرده باشد، نوازندگي بداند، استوديو رفته و حتي کنسرت داده باشد تا مشکلات نوازنده را بشناسد و گرنه فقط ساختن ساز بدون درک اين مسائل مي شود نجاري که فقط ظريف کاري مي کند.

" ساغر" و "باربد" سازهاي جديد شجريان

شجريان در پايان در پاسخ به اين پرسش که بعد از سازهاي صراحي و بمساز چه سازهايي را ساخته است گفت : دو ساز جديد ساخته ام.  يکي به نام "ساغر" که کاسه اش يک تيکه و از کاسه تار بزرگتر است و براي صداي بم با رنگ آميزي خاصي طراحي شده و ديگري سازي شبيه به گلابي و به نام "باربد"است. منبع:جام جم به نقل از مهر

پایان تمرینات علیزاده و ارکستر اکراینی

روزگذشته آخرین جلسه تمرین قطعات نی نوا، عصیان و ترکمن با حضور و نظارت حسین علیزاده به همراه بخش ساز‌های زهی ارکستر سمفونیک ناسیونال اکراین  به رهبری ولادیمیر سیرنکو در شهر کیف این کشور برگزار شد